Home / Ampuku / atributen Ampuku

atributen Ampuku

Atriebuten Ampuku

er kun­nen ook meer dranken bij. De vrouw word dan van tevoren op de hoogte gesteld,vervolgens neemt zij plaats op de houten bank. De dranken en de rest wor­den voor haar op de grond gezet.de man neemt dan een kale­bas met water en doet zijn zegje,de houten is voor sidong presi rust en haar­monie, hij moet dan al zijn wensen en grieven ten gehore

bren­gen ver­vol­gens zet hij al de dranken op de schoot van de vrouw, dan neemt hij de panji en bedekt zijn vrouw met de wor­den panji na vu tapoe sjing,sjing nooitie mu mitie mie nanga mie vrouw.

De Oema Ampuku. De Oema Ampuku is ook heel moeil­ijk. Als ze nog een vrouw of meisje is lijkt het wel een ein­de­loze puber­tijd. Het wis­se­len van vriend­jes of man­nen gaat con­tinu door en kan alleen maar erger wor­den als oud­ers en of fam­i­liele­den niet ingri­jpen. Som­mige van de ampuku’s gaan ook op jon­gens of man­nen. Ze zoeken meestal iemand die knap en aantrekke­lijk is. Qua schoonheid en slimheid is de ampuku num­mer 1, van­daar dat hij in zijn lied ook zingt moimang ampuku, moimang te ju e teri ampuku joe moe teri ing gado.

De oema ampuku is ver­lei­delijk, aantrekke­lijk en onweer­staan­baar. Als wij de juiste wegen hebben bewan­deld zoals: wasiepratie, wasiesi­dong, watra, eten, secra angkra, na ampuku potie sidong, attributen maken en als laat­ste de pré. Velen van ons denken dat de pré het aller­be­lan­grijk­ste is. Dat is dus niet waar. Voor dat je voor een moet je weten hoe die kongfo heet wie zijn oud­ers zijn en waar zij van­daan komen. De fam. moet daarom ook van alles op de hoogte zijn. Zes weken na de pré moet de fam.weer bijeen komen. De ampuku wordt dan opgeroepen op de per­soon en zo wordt er dan over en weer gecom­mu­niceerd en geë­val­ueerd met de ampuku. Er wordt geë­val­ueerd over hoe alles is ver­lopen en wat de fam graag zou willen weten. De ampuku kan de per­soon op wie hij kwam en de bere ( de fam.) belo­nen. De beloning is dat je veruit­gang en wel­vaart zie in de fam. Je zit lekkerder in je vel.

Als iemand meerdere winti’s en obia’s heeft moeten vol­gens oud­eren de winti’s en obia’s van elkaar geschei­den wor­den. De reden waarom je de winti’s gaat schei­den is dat wan­neer de ene winti op de per­soon is, de ander op de per­soon komt en dat ze twee talen gaan spreken, b.v. als de ampuku op de per­soon is en de ingi tegelijk. Er ontstaat dan wartaal.

Hoe komt de ampuku in een fam­i­lie? De ampuku’s vol­gen mensen die lang­durig in het bos verbli­jven zoals: jagers, bal­ata bew­erk­ers, houthakkers, land­me­ters en de bin­nen­land­be­won­ers. Bij deze groep is de kans groot dat de ampuku zijn intrede doet in de fam, maar het zijn wel de per­ma­nente bin­nen­land­be­won­ers die weten hoe ze hier­mee moeten omgaan omdat zij hier meer ken­nis en weet van hebben. De ampuku achter­volgt je richt­ing je huis en als de geur van de vrouw, man of één van de kinderen hem bevalt, dan maakt hij een keus op wie hij bezit wil nemen. Als het in een vergevorderde sta­dium is vertellen ze de fam hun ver­haal. Bijv. Over wat je die bewuste dag aan had, waar je was, wat je had gegeten elke details. Als je oud­ers of vooroud­ers het zelf hebben gehaald of ervoor hebben betaald want dat kan als je er ken­nis van heb, dan is zo’n ampuku heel moeil­ijk in de omgang. Dit kan grote gevol­gen hebben voor de nakomelin­gen van de fam. Want het is dan een bai ampuku.

Drie foe­toe isri patu Ampuku. De drie foe­toe isri patu ampuku wer­den vroeger gehuisvest in een drie foe­toe patoe met bloed. Om deze ampuku een sreka te geven moest je heel veel ken­nis van hebben, want die is heel moeil­ijke ampuku. Van­daar de naam. Om de jeje niet op een per­soon te laten kreeg de jeje een tang­présie. Vroeger werd een kumantie ook in een drie foe­toe patu gehuisvest. En een paw­inti werd vroeger in een kom gehuisvest ( komtji ). De komtji moest altijd vochtig gehouden wor­den. Tegen­wo­ordig wor­den ze in een wit bord gehuisvest ( Kumanti, Akan­tasi en de Ampuku ). De reden is dat het wit bord makke­lijker mee te nemen of te ver­vo­eren is. Achter op het erf op plan­tage werd een hut gebouwd die men de winti oso noemde. Daar bleven dus ook de winti’s. Deze hut­jes zijn er trouwens nog steeds. Maar het komt niet meer voor. Met de drie foe­toe isri patoe ampuku kon men anderen zowel kwaad als goed mee doen.

Sta­bilis­eren van de ampukugadu bin­nen de fam­i­lie. Om in har­monie te leven met de ampuku moet de bere (fam­i­lie) van de man/ vrouw een sreka van de ampuku gaan doen naar een obia­man of obi­avrouw. Die brengt de vrouw en de fam in het bos voor een waspratie dat kan alleen in het bos gedaan wor­den. Met de juiste bilongo en kruiden lukt het wel. Tij­dens de rit­ue­len wordt er gezon­gen met saka ( sik­siki), en als alles goed gep­land en gedaan is neemt de ampuku bezit van de vrouw. De ampuku vertelt de fam dan hoe hij heet, waar hij van­daan komt, hoe zijn oud­ers heten; kor­tom, de ampuku vertelt zijn hele inbere. Als dit gesprek alle­maal gevo­erd is gaat de doe­mang wier­wa­tra klaarzetten voor de fam maar voor de vrouw afzon­der­lijk op wie de apuku bezit neemt. De vrouw baadt dan negen dagen lang. En in die negen dagen wor­den er andere rit­ue­len gedaan b.v. de sreka, de attributen, obia tete en eten. Met een haan wor­den er bepaalde rit­ue­len gedaan. De ampuku moet ervoor zor­gen dat de haan bin­nen enkele tellen dood gaat en dat is dan een teken dat hij alles geac­cepteerd heeft. De haan wordt dan op spe­ciale wijze klaarge­maakt en de ampuku kri­jgt dan zijn eten en drinken. Gewone bier, orgeade en swi­et­sopie, water, min­drie boe­sie kriki­wa­tra, tjin­wa­tra en samen met de fam wordt dit alles opgegeten en gedronken.

De ampuku behoort tot een van de slim­ste obia’s. Hij is een hele goede genezer en is altijd de baas van jorka’s. Jorka’s komen niet in de buurt van apuku’s. Iemand die een ampuku heeft kan bijna niet in trans raken van een jorka. Een ampuku is de baas in didongtek­isiki en ogrie, daar zijn ze meester in. De ampuku kan zich ook voor­doen als andere winti’s. Hij kan ook een hele grote ruzie veroorza­ken in de fam ( bere). De ampuku is de kon­ing in spel­let­jes spe­len. Als men het over ku­manti apuku heeft is het een ampuku die kumantibi­longo gekre­gen heeft. Als een apuku ku­manti bilongo heeft gekre­gen, kan hij de kumanti taal spreken, doen als een kumanti maar toch zal hij een ampuku bli­jven en nooit een ku­manti worden.

Het bad van een Apuku en kam­ta­masie ver­schilt niet veel van elkaar qua ben­odighe­den. En toch hebben zij hun spec­i­fieke ben­odighe­den. Je hebt de spec­i­fieke ampuku kruiden en de algemene kruiden. De algemene kruiden zijn bijna voor alle winti’s en obia’s. Wan­neer de rit­ue­len in het bos gedaan zijn komt de sidong watra, eten etc. ( attributen ) de attributen wor­den spe­ci­aal gemaakt voor de ampuku annag­oni ( obia tete) wit preti met bilongo er in, haswa tete, awidja, in de wit preti met bilongo gaat de ampuku huisvesten (sidong). Behalve de wit preti met bilongo erin, hoort nog bij wroko– en prodo sani panji, een gouden of zil­v­eren ring met een zwarte steen. De ampuku is niet moeil­ijk te onder­houden na de sreka. Na de pré is het een kruiden bad één keer per jaar . Het belan­grijk­ste is het onder­houden van de obia de ampuku is niet alleen van de per­soon waar hij op is. De ampuku is van de hele familie. De fam. moet deze per­soon bijs­taan en com­mu­niceren met de ampuku. De bere moet dan bijeenkomen bij de per­soon in kwestie want die ampuku komt op die ene fam­i­lielid, maar het hoort bij de fam ( bere). Het gaat dus de hele bere aan. De com­mu­ni­catie met de ampuku moet goed zijn, dat valt ook onder onder­houd. Als de per­soon komt te over­li­j­den hoord men de winti’s ( ampuku) te schei­den voor­dat de per­soon ter aarde wordt besteld. De ampuku kan dan weer op een ander fam lid komen zon­der prob­le­men. Wij hebben nu te doen met een sidong winiti. de rit­ue­len die men in het bos moest uitvo­eren, hoef dan niet meer her­haalt te wor­den. Wij hebben dan te doen met een sidong win­tie die srekea keba. De jeje zal zich zes weken na over­li­j­den open­baren op de nieuwe assie. Ook kan men de schei­d­ing laten plaats vin­den pre­cies één jaar na over­li­j­den van de per­soon. Dit komt het meest voor in het Par­age­bied. De attributen ( wroke sani van de overledene ) kun­nen zo wor­den overgenomen door de nieuwe assie waarop de win­tie zijn keus heeft gemaakt. De wroko sani moeten alleen maar een sreka watra kri­j­gen. Na dit alles op vol­go­rde gedaan te hebben begint alles te veran­deren in het leven van de nieuwe assie.

About cher

Mijn naam is Arthur Lord, geboren op Berg en Dal

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *